Kary: prawie żadnych, ale postępowania już trwają

Przeglądy z 2026 r. są zgodne co do jednego: regulatorzy prawie nie karzą jeszcze finansowo za naruszenie przepisów wdrażających EAA.

  • Auditsu (czerwiec 2026) po pierwszym roku nie znalazł żadnej kary w UE. Odnotował działania prawne w co najmniej siedmiu państwach członkowskich.
  • Statutus (13 października 2026) w publikacjach urzędów i sądów, które przeanalizował (Holandia, Szwecja, Włochy, Niemcy, Francja), również nie znalazł kary nałożonej na sklep internetowy.
  • Peculiar Systems (25 września 2026) podaje natomiast cztery kary w Czechach, łącznie 14 000 koron (ok. 580 €), na podstawie publikowanego przez czeską inspekcję handlową (ČOI) rejestru kar. Według autorów wszystkie dotyczyły braku w regulaminie informacji o tym, jak usługa spełnia wymagania dostępności, a nie niedostępnego koszyka. Nie udało nam się samodzielnie potwierdzić tych kar w rejestrze ČOI. Sama ČOI poinformowała 12 sierpnia 2026 r., że w II kwartale 2026 r. przeprowadziła 47 kontroli dostępności sklepów internetowych i w 10 stwierdziła naruszenie czeskiej ustawy o dostępności.

Brak (lub prawie brak) kar nie oznacza, że nic się nie dzieje. Kara jest ostatnim etapem procesu, a nie pierwszym.

Szwecja: planowy nadzór nad sklepami internetowymi

Szwedzki regulator PTS (Post- och telestyrelsen) ogłosił pierwszy nadzór nad sklepami internetowymi 15 października 2025 r. Pierwsza tura objęła większe firmy z siedzibą w Szwecji i tylko ich strony internetowe, bez aplikacji. Regulator sprawdzał trzy elementy:

  • stronę główną,
  • stronę produktu,
  • wyszukiwarkę.

PTS sprawdza też, czy informacje o tym, jak działa usługa, są przekazywane w dostępny sposób. W marcu 2026 r. regulator rozpoczął 11 kolejnych postępowań, co dało łącznie 28 postępowań nadzorczych. Na opublikowanej przez PTS liście są m.in. serwisy H&M, IKEA (szwedzka strona), Systembolaget i Boozt, a także Coop, ICA czy Clas Ohlson.

To planowy nadzór prowadzony przez regulatora (planlagd tillsyn), a nie reakcja na pojedyncze skargi. Sklep może więc zostać skontrolowany, zanim ktokolwiek zgłosi problem. Według Dagens Handel na początku czerwca 2026 r. żadne z tych postępowań nie zostało jeszcze zakończone i nie wydano nakazów.

Holandia: czy da się złożyć zamówienie?

Holenderski regulator ACM (Autoriteit Consument & Markt) nie liczył punktów w audycie. Sprawdził jedno: czy osoba korzystająca z technologii asystujących może kupić produkt. 24 marca 2026 r. opublikował wyniki testów ok. 100 największych holenderskich sklepów internetowych i serwisów największych firm telekomunikacyjnych i energetycznych:

  • w 61% z nich nie dało się złożyć zamówienia z użyciem technologii asystujących,
  • w kolejnych 33% zamówienie było możliwe, ale wystąpiły poważne problemy.

Jako przyczyny ACM wskazał bardzo typowe błędy: przycisk zamówienia nieosiągalny z klawiatury i niedostępną CAPTCHA ACM nie podał nazw sklepów. Najsłabszym wskazuje, co mają poprawić, a firmom, które tego nie zrobią, grozi egzekwowanie przepisów.

Francja: Carrefour i wyrok w Caen

We Francji sprawy zainicjowały organizacje osób z niepełnosprawnościami, a nie regulator. W lipcu 2025 r. stowarzyszenia apiDV i Droit Pluriel wysłały wezwania do czterech sieci handlowych: Auchan, Carrefour, E. Leclerc i Picard. Po upływie wrześniowego terminu, w listopadzie 2025 r., złożyły wnioski w trybie pilnym (Auditsu).

Caen, 4 czerwca 2026 r. – sąd w postanowieniu tymczasowym nakazał Carrefour France zapewnić dostępność sklepu internetowego i aplikacji mobilnej. Firma ma na to sześć miesięcy. Po tym terminie zapłaci 500 € za każdy dzień zwłoki (postanowienie Tribunal judiciaire de Caen z 4 czerwca 2026 r., sygn. 25/00691, za Statutus i MadeCurious). To nakaz sądowy pod groźbą kary dziennej, a nie kara administracyjna nałożona przez regulatora.

Najciekawsze jest to, jaki argument Carrefour przegrał. Według deklaracji dostępności sklep spełniał 71% kryteriów francuskiego standardu RGAA. Firma przekonywała, że wystarczy ogólna ocena, czy osoby z niepełnosprawnościami mogą korzystać z usługi. Sędzia to odrzuciła: serwis nie może być „trochę dostępny”, musi być dostępny w pełni. Wśród stwierdzonych błędów były m.in. pola formularzy bez etykiet i elementy nieosiągalne z klawiatury. Carrefour powoływał się też na nadmierne obciążenie, ale sąd nie uznał tego na podstawie przedstawionych dowodów.

Lille, 5 maja 2026 r. – w podobnej sprawie przeciwko Auchan sąd oddalił wniosek. Nie uznał jednak, że sklep jest dostępny. Rozstrzygnął o zakresie przepisów: francuska ustawa utrzymuje próg obrotu 250 mln €, a spółka prowadząca sklep internetowy Auchan miała w 2024 r. 144 mln € obrotu. Sąd zaznaczył przy tym, że sklep spełniał tylko 41% francuskiego standardu. Stowarzyszenia zapowiedziały apelację do sądu w Douai (Auditsu, Statutus).

Warto pamiętać, że oba orzeczenia są tymczasowe, wydane w pierwszej instancji, i nie przesądzają ostatecznie o wykładni prawa.

Co z tego wynika dla polskich firm?

W Polsce EAA wdraża ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731), nazywana Polskim Aktem o Dostępności. Obowiązuje od 28 czerwca 2025 r.

Kluczową rolę w nadzorze pełni Prezes Zarządu PFRON. Przyjmuje zawiadomienia o braku dostępności produktów i usług, może je rozpatrzyć sam lub przekazać właściwemu organowi, prowadzi kontrole i postępowania oraz wydaje wytyczne. Dla niektórych branż ustawa wskazuje dodatkowe organy nadzoru rynku, np. Prezesa UKE dla usług telekomunikacyjnych.

Doświadczenia z innych krajów pokazują kilka prawidłowości:

  1. Kontrole zaczynają się od ścieżki zakupowej – strony głównej, wyszukiwarki, strony produktu, koszyka i płatności.
  2. Liczy się to, czy klient dokończy zakup, a nie wynik automatycznego skanera.
  3. „Prawie dostępne” nie wystarczy – 71% zgodności nie obroniło Carrefour.
  4. Kontrola może przyjść bez skargi, a działać mogą także organizacje społeczne.
  5. Wyłączenia są wąskie. Z obowiązków dotyczących usług zwolnione są mikroprzedsiębiorstwa: mniej niż 10 pracowników i obrót roczny lub suma bilansowa do 2 mln €. Powołanie się na nadmierne obciążenie wymaga udokumentowanej oceny.

Lista kontrolna: jak przygotować się do kontroli

  • [ ] Przetestuj pełną ścieżkę zakupu samą klawiaturą: od strony produktu do potwierdzenia zamówienia.
  • [ ] Powtórz test z czytnikiem ekranu, np. NVDA lub VoiceOver, także w aplikacji mobilnej.
  • [ ] Sprawdź CAPTCHA i logowanie – czy mają dostępną alternatywę?
  • [ ] Sprawdź formularze – czy każde pole ma etykietę, a komunikaty o błędach są czytelne?
  • [ ] Przetestuj komponenty zewnętrzne: bramki płatności, banery cookies, czaty, widżety opinii.
  • [ ] Opublikuj informacje o dostępności usługi w dostępnej formie, np. w deklaracji dostępności lub regulaminie.
  • [ ] Zleć datowany audyt według EN 301 549 / WCAG 2.1 AA i od razu zaznacz braki względem WCAG 2.2.
  • [ ] Prowadź rejestr poprawek z osobami odpowiedzialnymi, terminami i ponownymi testami.
  • [ ] Jeśli powołujesz się na nadmierne obciążenie, przygotuj pisemną ocenę i pilnuj jej aktualizacji.
  • [ ] Testuj po każdym wdrożeniu – nowa wersja serwisu może cofnąć wcześniejsze poprawki.

Podsumowanie

Pierwsze kilkanaście miesięcy egzekwowania EAA to przede wszystkim nie kary, tylko kontrole, wezwania i nakazy sądowe z wyznaczonym terminem. Regulatorzy i sądy patrzą na jedno: czy klient z niepełnosprawnością może samodzielnie zrobić zakupy. Firmy, które mają aktualny audyt, plan poprawek i dowody wprowadzonych zmian, będą w znacznie lepszej sytuacji, gdy przyjdzie pierwsze pismo.

Źródła:

Aktualizacja 14.10.2026: doprecyzowaliśmy stan kar. Pierwotnie napisaliśmy, że w UE nie nałożono żadnej kary. Według Peculiar Systems w Czechach nałożono cztery niewielkie kary za brak informacji o dostępności w regulaminie (nie zweryfikowaliśmy ich w rejestrze ČOI). Dodaliśmy linki do źródeł pierwotnych (PTS, ACM, ČOI), potwierdziliśmy na liście PTS m.in. H&M, IKEA, Systembolaget i Boozt oraz uzupełniliśmy szczegóły spraw Carrefour i Auchan.