Najczęstsze pytania o dostępność cyfrową
Podstawy dostępności i WCAG
To projektowanie stron, aplikacji i dokumentów tak, aby mogły z nich korzystać różne osoby, także osoby z niepełnosprawnościami i osoby używające technologii asystujących.
WCAG to Web Content Accessibility Guidelines, czyli wytyczne W3C dotyczące dostępności treści internetowych. Opisują kryteria, dzięki którym treści i funkcje są bardziej dostępne.
Treści powinny być postrzegalne, funkcjonalne, zrozumiałe i kompatybilne z różnymi przeglądarkami oraz technologiami asystującymi.
To rosnące poziomy kryteriów zgodności. A to podstawowe wymagania, AA obejmuje wiele częstych barier, a AAA to bardziej wymagający poziom, którego nie zawsze da się zastosować do całej witryny.
Wymagania prawne zależą od przepisów mających zastosowanie do danej organizacji. WCAG 2.2 jest nowszą rekomendacją W3C i warto uwzględniać ją przy projektowaniu; samo powołanie się na wersję WCAG nie zastępuje analizy prawa.
Nie. Korzystają z niej między innymi osoby głuche, słabosłyszące, z ograniczeniami ruchowymi, poznawczymi lub neurologicznymi, a także osoby starsze i użytkownicy urządzeń mobilnych.
Prawo i obowiązki
Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. dotyczy stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Zakres obowiązków oraz wyłączenia trzeba ocenić dla konkretnego podmiotu i treści.
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich firm. Od 28 czerwca 2025 r. stosuje się wymagania Polskiego Aktu o Dostępności do określonych produktów i usług, z zakresem i wyjątkami opisanymi w przepisach. Obowiązki podmiotów publicznych wynikają z odrębnej ustawy.
To dyrektywa UE 2019/882 dotycząca dostępności wybranych produktów i usług. W Polsce wdraża ją ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług.
Tak. Podmiot publiczny publikuje deklarację dla każdej swojej strony internetowej i aplikacji mobilnej. Deklaracja opisuje stan dostępności, znane problemy oraz sposób zgłaszania trudności.
Nie zawsze. Należy dążyć do udostępnienia treści w dostępnej formie, na przykład poprawionego dokumentu lub równoważnej strony HTML. Konkretne obowiązki i wyjątki zależą od rodzaju treści i przepisów.
To zależy od daty publikacji, rodzaju treści, aktualizacji oraz wyjątków przewidzianych prawem. Nie należy automatycznie zakładać, że każda stara treść jest wyłączona.
Projektowanie i treść
Opisz informację lub funkcję, którą obraz przekazuje w danym kontekście. Nie zaczynaj od „zdjęcie przedstawia”; obraz czysto dekoracyjny zwykle powinien mieć pusty alt.
Gdy jest wyłącznie dekoracyjny i nie wnosi informacji ani funkcji. Pusty atrybut alt pozwala technologiom asystującym pominąć taki obraz.
WCAG 2.2 AA wymaga zwykle kontrastu co najmniej 4,5:1 dla zwykłego tekstu i 3:1 dla dużego tekstu. Istnieją wyjątki, między innymi dla logotypów i elementów nieaktywnych.
Nie. Dodaj drugi sygnał, na przykład tekst, ikonę lub wzór. Dzięki temu informacja pozostaje czytelna dla osób nierozróżniających kolorów i w różnych warunkach wyświetlania.
Używaj nagłówków zgodnie ze strukturą treści: jeden główny tytuł i logicznie zagnieżdżone sekcje. Nie wybieraj poziomu nagłówka wyłącznie ze względu na jego wygląd.
Tekst linku powinien wyjaśniać jego cel, na przykład „Pobierz formularz zgłoszenia”. Unikaj samych adresów URL i powtarzanych etykiet typu „kliknij tutaj”.
Każde pole powiąż z widoczną etykietą. Oznacz pola wymagane, podaj instrukcje i pokaż błędy tekstem, wskazując pole oraz sposób poprawy.
Nie. Tabele służą do prezentowania danych tabelarycznych. Do układu strony używaj mechanizmów CSS, a tabelom danych dodawaj nagłówki i ich powiązania z komórkami.
Obsługa, multimedia i dokumenty
Tak, funkcje dostępne wskaźnikiem powinny być obsługiwalne klawiaturą, bez pułapki fokusu. Sprawdź Tab, Shift+Tab, Enter, Spację i Escape tam, gdzie mają zastosowanie.
To widoczne wskazanie elementu, który aktualnie otrzymuje działania z klawiatury. Powinien być łatwy do zauważenia i nie może być zasłonięty przez inne elementy.
Nagrania z istotną ścieżką dźwiękową powinny mieć napisy dla osób, które nie słyszą lub nie mogą włączyć dźwięku. Napisy powinny obejmować także ważne dźwięki, nie tylko dialogi.
Napisy są zsynchronizowane z obrazem i dźwiękiem filmu. Transkrypcja to tekstowy zapis treści audio, przydatny na przykład do podcastu; nie zastępuje napisów w filmie.
Gdy ważne informacje wizualne w filmie nie wynikają z dialogu ani dźwięku, audiodeskrypcja opisuje je w przerwach w narracji. Dobór rozwiązania zależy od treści i wymagań.
Zacznij od dostępnego pliku źródłowego, użyj prawdziwych nagłówków i list, ustaw język, kolejność czytania i teksty alternatywne, a następnie sprawdź PDF czytnikiem ekranu. Sam tekst możliwy do zaznaczenia nie gwarantuje dostępności.
Często warto udostępnić tę samą treść także jako stronę HTML. HTML zwykle łatwiej dopasować do ekranu, powiększyć i odczytać technologią asystującą.
Testowanie i wdrażanie
Nie. Skaner wykrywa tylko część problemów, na przykład brakujące etykiety lub niski kontrast. Potrzebne są także testy ręczne, testy technologii asystujących i ocena ekspercka.
Odłącz mysz i przejdź całą stronę klawiszem Tab oraz Shift+Tab. Sprawdź widoczność fokusu, kolejność przejścia, działanie menu i formularzy oraz możliwość opuszczenia każdego komponentu.
Sprawdź ją z czytnikiem ekranu i klawiaturą, odczytując nagłówki, linki, formularze, komunikaty i dynamiczne zmiany. Testy wykonuj na typowych kombinacjach urządzeń i technologii dla odbiorców serwisu.
To uporządkowana ocena strony, aplikacji lub dokumentów pod kątem kryteriów dostępności. Dobry audyt opisuje bariery, ich wpływ, podstawę oceny i konkretne wskazówki naprawy.
Od początku projektowania i na każdym etapie tworzenia treści oraz kodu. Wczesne poprawki są zwykle prostsze niż przebudowa gotowego serwisu.
Sam widget nie usuwa błędów w treści, strukturze i kodzie ani nie zapewnia zgodności z wymaganiami. Dostępność trzeba budować w produkcie i weryfikować z użytkownikami.
Skorzystaj z informacji kontaktowych w deklaracji dostępności. Opisz adres strony, napotkaną barierę i potrzebny sposób dostępu; podmiot publiczny ma procedurę obsługi takich żądań.