Prawie 80% stron urzędów i dużych sklepów internetowych w Niemczech narusza co najmniej jedno ustawowe kryterium dostępności. Tak wynika z automatycznej analizy BR Data, opisanej 29 października 2026 r. przez tagesschau.de. Wyjaśniamy, co dokładnie zbadano, jak czytać te liczby i co z tego wynika dla Polski, w tym jak zgłosić barierę w urzędzie i w sklepie.

Co sprawdził BR Data

BR Data to zespół dziennikarstwa danych bawarskiej telewizji publicznej BR. Jego analizę opisał 29 października 2026 r. serwis tagesschau.de. Dziennikarze automatycznie przetestowali strony główne:

  • ponad 500 serwisów instytucji publicznych, np. ministerstw i urzędów federalnych,
  • około 100 dużych i popularnych sklepów internetowych,
  • osobno prawie 1300 stron bawarskich miast i gmin.

Wynik: prawie 80% testowanych stron urzędów i sklepów narusza co najmniej jedno z ustawowych kryteriów dostępności. W sklepach odsetek jest podobny, około 80%. Na stronach bawarskich gmin test znalazł bariery na 86% stron. Serwis BR24, który łączy wszystkie grupy (razem około 2000 stron), podaje, że ponad 80% z nich ma co najmniej jedno naruszenie.

Najczęstsze problemy, które opisują dziennikarze, dobrze znamy także z polskich audytów:

  • linki bez zrozumiałego opisu, przez co osoba niewidoma nie wie, dokąd prowadzą,
  • strony zbudowane tak, że osoba korzystająca tylko z klawiatury z trudem dociera do potrzebnego miejsca.

Doradczyni ds. dostępności Nina Gerling zwraca uwagę, że dla osób z przewlekłym bólem każdy zbędny ruch to obciążenie. Przy nieefektywnej nawigacji mogą po prostu nie dojść do ostatniej pozycji menu.

Jak czytać te liczby

To był test automatyczny i tylko stron głównych. Publikacja nie podaje szczegółowej metodologii, np. narzędzia czy wersji WCAG. Dwie rzeczy warto mieć w głowie:

  1. Automat znajduje tylko część błędów. Strona bez wykrytych błędów nie musi być dostępna, o czym pisaliśmy w tekście o darmowych skanerach WCAG.
  2. „Co najmniej jedno naruszenie” to niski próg. Jeden brakujący opis linku wystarczy, żeby strona trafiła do tej grupy. Nie każde takie naruszenie blokuje całą usługę, ale część z nich może sprawić, że strona będzie dla kogoś nie do użycia. BR Data pisze właśnie o licznych naruszeniach krytycznych.

Liczby z Niemiec dobrze pasują do tego, co widać w Polsce. Badanie EAA Watch, które omawialiśmy, wykazało błędy dostępności na stronach głównych 92% polskich sklepów internetowych. NIK sprawdziła 34 strony samorządów i żadna nie była w pełni dostępna.

Urzędy: przepisy od lat, poprawa powolna

W Niemczech, tak jak w Polsce, strony i aplikacje instytucji publicznych muszą być dostępne na podstawie unijnej dyrektywy z 2016 r. (dyrektywa (UE) 2016/2102). Niemcy wdrożyły ją w ustawie o równouprawnieniu osób z niepełnosprawnościami (BGG) w 2018 r.

Postęp mierzy federalny urząd monitorujący dostępność technologii informacyjnych (BFIT-Bund). W raporcie z 2025 r., cytowanym przez tagesschau.de, urząd stwierdza, że dostępność stron internetowych w okresie sprawozdawczym „ogólnie nie poprawiła się istotnie”, a w aplikacjach mobilnych raczej się pogorszyła. Żadna z badanych stron urzędowych ani aplikacji nie spełniła wszystkich wymagań.

Niemieckie ministerstwo pracy i spraw socjalnych przyznaje, że spełnienie wszystkich kryteriów jest dla instytucji trudne, ale świadomość tematu rośnie. Bawarski Związek Gmin podkreśla z kolei problem finansowy samorządów. Europosłanka Katrin Langensiepen odpowiada, że koszt nie jest argumentem: art. 9 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych mówi o dostępności informacji, a prawo jest jasne.

Sklepy: nadzór działa, ale jeszcze bez kar

Od 2025 r. firmy w UE obowiązuje Europejski Akt o Dostępności (EAA). W Niemczech zgłoszenia przyjmuje wspólny urząd nadzoru rynku krajów związkowych w Magdeburgu. Może nakładać grzywny, a w skrajnym przypadku nawet zakazać działania sklepu internetowego. Urząd poinformował BR, że do tej pory tego nie zrobił, ale według własnych danych doprowadził do usunięcia barier w prawie 300 sprawach.

Branżowy związek Bitkom przyznaje, że w dostępności cyfrowej wciąż są duże zaległości, i prosi o praktyczne wytyczne oraz pewność prawną dla firm. To ten sam głos, który słychać w badaniu AccessibleEU: firmy wiedzą o przepisach, ale nie wiedzą, jak je wdrożyć.

Zgłaszanie barier: pomysł z Niemiec

Wniosek, który wydaje się najważniejszy: dla osób z niepełnosprawnościami zgłoszenie bariery bywa zbyt skomplikowane. Tak mówi BarrierenWatch, stowarzyszenie z Hamburga, którego statut przyjęto we wrześniu 2026 r. (sam projekt działa od 2024 r.). Jego portal pomaga zgłaszać bariery w urzędach i firmach, przekazuje je właściwej instytucji i publicznie śledzi, czy zostały naprawione. Stowarzyszenie publikuje też raporty z kontroli dostępności finansowane z publicznych pieniędzy, które wcześniej trudno było zobaczyć.

Jak zgłosić barierę w Polsce

W Polsce są dwie ścieżki, zależnie od tego, kto prowadzi stronę.

Strona lub aplikacja podmiotu publicznego

Podstawą jest ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (art. 18):

  • każdy może zażądać zapewnienia dostępności strony, aplikacji lub ich elementu albo dostępu alternatywnego,
  • urząd ma na to 7 dni; jeśli nie zdąży, musi podać przyczynę i nowy termin, najdłużej 2 miesiące od zgłoszenia,
  • przy odmowie można złożyć skargę do tego podmiotu, a potem do podmiotu nadzorującego. Można też poprosić o interwencję Rzecznika Praw Obywatelskich.

Instrukcja jest na stronie gov.pl: Złóż wniosek o zapewnienie dostępności cyfrowej.

Sklep internetowy lub inna usługa z PAD

Polski Akt o Dostępności (PAD) daje dwie drogi:

  • skarga do firmy: składa ją konsument, a firma ma 30 dni na odpowiedź (w wyjątkowych sytuacjach do 60). Jeśli nie odpowie w terminie, skargę uznaje się za rozpatrzoną zgodnie z żądaniem. Dostępność trzeba zapewnić najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od otrzymania skargi,
  • zawiadomienie do Prezesa Zarządu PFRON: może je złożyć każdy, nie trzeba być klientem firmy. PFRON rozpatruje je sam lub przekazuje właściwemu organowi nadzoru. Dla sklepów internetowych to Minister Cyfryzacji.

Opis obu dróg jest na stronie Funduszy Europejskich „Zgłoś brak dostępności”.

Lista kontrolna: zanim ktoś zgłosi barierę na Waszej stronie

  • [ ] Strona główna i kluczowe ścieżki (wyszukiwanie, formularz, koszyk, płatność, kontakt) przechodzą test automatyczny bez błędów krytycznych.
  • [ ] Każdy link i przycisk ma zrozumiałą nazwę, także dla czytnika ekranu (WCAG 2.4.4 i 4.1.2).
  • [ ] Całą stronę da się obsłużyć klawiaturą, w logicznej kolejności i z widocznym fokusem (WCAG 2.1.1, 2.4.3, 2.4.7).
  • [ ] Jest link „przejdź do treści” albo inny sposób pominięcia powtarzających się bloków (WCAG 2.4.1).
  • [ ] Kluczowe ścieżki co jakiś czas testuje człowiek: klawiaturą, czytnikiem ekranu i z powiększeniem.
  • [ ] Na stronie jest widoczny i prosty sposób zgłoszenia bariery: adres e-mail, formularz (sam też dostępny) i telefon.
  • [ ] Urząd: deklaracja dostępności jest aktualna i opisuje procedurę żądania i skargi.
  • [ ] Firma: obsługa klienta wie, jak przyjąć skargę z PAD, i zna termin 30 dni.
  • [ ] Zgłoszenia trafiają do rejestru, a każda poprawka jest sprawdzana ponownie.
  • [ ] Wymagania dostępności (WCAG, EN 301 549) są w umowach z dostawcami szablonów, wtyczek i systemów.

Podsumowanie

Analiza BR Data pokazuje, że kilka lat obowiązywania przepisów to za mało, jeśli nikt nie sprawdza efektów. W Niemczech, tak jak w Polsce, najczęściej nie pomagają kolejne przepisy, tylko proste rzeczy: zrozumiałe linki, obsługa klawiaturą i łatwy sposób zgłoszenia bariery. Lepiej, żeby barierę znalazł Wasz zespół niż klient albo organ nadzoru.

Źródła